Δυσανεξία στη λακτόζη και οι 7 καλύτερες μη-γαλακτοκομικές πηγές ασβεστίου - Greek Diet

July 24, 2019by greekdiet
disaneksia-sti-glaktozi.jpg
Τι σημαίνει έχω δυσανεξία στην λακτόζη;

Έχω δυσανεξία στην λακτόζη σημαίνει ότι έχω μια αρκετά συνηθισμένη διαταραχή πέψης και δεν μπορώ να χωνέψω την λακτόζη που είναι ο βασικός υδατάνθρακας του γάλακτος και όλων των γαλακτοκομικών προϊόντων, γιατί έχω ανεπάρκεια ή έλλειψη της λακτάσης που είναι το ένζυμο που βοηθά στη διάσπαση της λακτόζης σε γαλακτόζη και γλυκόζη για να απορροφηθούν από το έντερο.

Πολύ συχνά η δυσανεξία στη λακτόζη συγχέεται με την αλλεργία στην πρωτεΐνη γάλακτος αλλά η δυσανεξία στη λακτόζη είναι μια διαταραχή πέψης  χωρίς να μεσολαβεί το ανοσοποιητικό σύστημα ενώ οι τροφικές αλλεργίες παρουσιάζονται σαν αντίδραση του οργανισμού στις πρωτεΐνες μέσω των μηχανισμών του ανοσοποιητικού. Επιπλέον η αλλεργία στην πρωτεΐνη του αγελαδινού γάλακτος ξεκινά τους πρώτους μήνες της ζωής των βρεφών ενώ η εμφάνιση της δυσανεξίας στη λακτόζη πολύ αργότερα.

Ποιοι παράγοντες οδηγούν στη δυσανεξία στη λακτόζη;

Υπάρχουν δυο βασικοί τύποι της δυσανεξίας στη λακτόζη: η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής και η συγγενής ανεπάρκεια της λακτάσης.

  • Η πρωτοπαθής δυσανεξία στη λακτόζη είναι η πιο συχνά εμφανιζόμενη μορφή δυσανεξίας και αποδίδεται στην γενετικά καθοριζόμενη επίκτητη ανεπάρκεια της λακτάσης. Αναπτύσσεται σε διαφορετικές ηλικίες από την όψιμη εφηβεία μέχρι την ενήλικη ζωή ανάλογα με την φυλή και είναι εφ΄όρου ζωής. Στην Ελλάδα η επίπτωση της πρωτοπαθούς δυσανεξίας στη λακτόζη φτάνει το 10 % ενώ παγκοσμίως το 60% με την εμφάνιση των συμπτωμάτων να είναι προοδευτική και τα άτομα αυτά να έχουν ανοχή σε συγκεκριμένη ποσότητα λακτόζης στο ημερήσιο διαιτολόγιο τους.
  • Η δευτεροπαθής δυσανεξία στην λακτόζη συμβαίνει σε περιπτώσεις βλάβης του λεπτού εντέρου όπως είναι για παράδειγμα η κοιλιοκάκη, η νόσος Crohn, διάφορες εντερίτιδες, ΙΦΝΕ (Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδης Νόσοι του Εντέρου). Η διαφορά της με την πρωτοπαθή δυσανεξία είναι ότι εξαλείφεται μετά την αποκατάσταση του εντερικού βλεννογόνου.
  • Τέλος υπάρχει και η συγγενής ανεπάρκεια της λακτάσης που είναι εξαιρετικά σπάνια και κληρονομούμενη νόσος. Εμφανίζεται από τις πρώτες μέρες της ζωής λόγω της εκ γενετής πλήρους έλλειψης της λακτάσης με συνεχείς διάρροιες. Σε τέτοιες περιπτώσεις θέλει προσοχή γιατί ενέχεται ο κίνδυνος της αφυδάτωσης και ηλεκτρολυτικής διαταραχής. Η θεραπεία της είναι η χορήγηση φόρμουλας γάλακτος χωρίς λακτόζη

Ποια είναι τα συμπτώματα της;

Τα συμπτώματα προέρχονται λόγω της διαταραχής  απορρόφησης της λακτόζης και η βαρύτητα τους εξαρτώνται από την ποσότητα της λακτόζης που θα καταναλωθεί. Για παράδειγμα 1 ποτήρι γάλα που περιέχει 12 γρ λακτόζης είναι αρκετά για να προκαλέσουν το λιγότερο πονόκοιλο, γιατί η λακτόζη που δεν απορροφάται γίνεται υπόστρωμα για την ανάπτυξη εντερικών βακτηριδίων στο παχύ έντερο. Τα βακτηρίδια αυτά είναι που παράγουν αέρια τα οποία μας προκαλούν φουσκώματα και μετεωρισμό, πόνο στην κοιλιά, ναυτία, εμετούς, γουργούρισμα των εντέρων ,κοιλιακές κράμπες, και υδαρείς κενώσεις μετά από 30 λεπτά από την κατανάλωση του γάλακτος. Υπάρχει ποικιλομορφία στην ένταση και τον τρόπο παρουσίασης των συμπτωμάτων μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα χαρακτηριστικά του ασθενή, την ποσότητα και τον ρυθμό κατανάλωσης των γαλακτοκομικών, τη σύσταση των γευμάτων, την περιεκτικότητα τους σε λίπος, ακόμα και από το ρυθμό γαστρικής κένωσης.

Πως γίνεται η διάγνωση της δυσανεξίας στη λακτόζη;

Το ιατρικό ιστορικό είναι ένα πολύ δυνατό εργαλείο στα χέρια ενός έμπειρου γιατρού ή διαιτολόγου γιατί πολύ συχνά μπορεί να γίνει σύγχυση της δυσανεξίας στη λακτόζη με τα συμπτώματα δυσπεψίας ή με τα συμπτώματα άλλων νοσημάτων όπως το ευερέθιστο έντερο. Για να ξεκαθαρίσει η διάγνωση προτείνεται η δοκιμαστική δίαιτα χωρίς λακτόζη για 15 μέρες όπου αποκλείοντας εκτός από τα γαλακτοκομικά και όλες οι τροφές που περιέχουν λακτόζη στη σύσταση τους, και έπειτα γίνεται ξανά σταδιακή εισαγωγή της λακτόζης και παρακολούθηση για συμπτώματα και υποτροπή.

Στη καθαρά ιατρική πράξη χρησιμοποιούνται δυο εξετάσεις για τη επαλήθευση της πρώτης διάγνωσης

  1. Η μέτρηση του pH των κοπράνων

Ένα όξινο pH είναι συμβατό με δυσανεξία γιατί η δυσαπορρόφηση της λακτόζης προκαλεί παραγωγή οξέων. Η άμεση συλλογή και η επεξεργασία του δείγματος των κοπράνων αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ασφαλή εξαγωγή συμπερασμάτων.

  1. Ο προσδιορισμός Η2 στην εκπνοή μετά από κατανάλωση λακτόζης.

Ναι μεν είναι μη επεμβατική μέθοδος αλλά είναι η πλέον αξιόπιστη για τη διάγνωση της δυσανεξίας. Καταναλώνεται τροφή που περιέχει λακτόζη και μετράται το εκπνεόμενο υδρογόνο σε διάστημα 2-3 ωρών.  Τα άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη εκπνέουν μεγαλύτερες ποσότητες Η2.

Όταν οι παραπάνω διαδικασίες βγούνε αρνητικές, τότε τα συμπτώματα του ασθενούς θα πρέπει να αποδοθούν σε άλλη διαταραχή και ίσως να πρέπει να γίνει και ενδοσκοπικός έλεγχος με τη διαδικασία της βιοψίας για τη διάγνωση ή τον αποκλεισμό των παθήσεων που οδηγούν σε δευτεροπαθή δυσαπορρόφηση.

Ποιες είναι οι τροφές που περιέχουν λακτόζη;

Λακτόζη περιέχουν όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, παγωτό, κρέμα γάλακτος, γιαούρτι, βούτυρο, τυριά σε διάφορες ποσότητες). Η λακτόζη είναι συστατικό της βιομηχανίας των τροφίμων και μπαίνει σε πολλά προϊόντα όπως μπισκότα, κέικ, μαργαρίνες, ακόμα και σε επεξεργασμένα κρέατα όπως τα λουκάνικα και σάλτσες.               Η λακτόζη περιέχεται ακόμα και σε ορισμένα φάρμακα σαν συστατικό.

Αντιμετώπιση της δυσανεξίας στη λακτόζη

Τα συμπτώματα αντιμετωπίζονται πρώτιστα με τροποποίηση της δίαιτας που σημαίνει περιορισμός της πρόσληψης λακτόζης με τη διατροφή. Το γάλα και το παγωτό είναι από τις σπουδαιότερες πηγές λακτόζης ενώ το τυρί και το γιαούρτι περιέχουν πολύ μικρότερες ποσότητες. Είναι σημαντικό ο ασθενής να μάθει να διαβάζει τις ετικέτες των προϊόντων για τις κρυμμένες πηγές της λακτόζης. Συνιστάται επίσης η χορήγηση σκευασμάτων λακτάσης ως συμπλήρωμα διατροφής πριν ή κατά τη διάρκεια των γευμάτων.

Κάθε άτομο έχει διαφορετική ικανότητα πέψης της λακτόζης για αυτό  η δίαιτα και η χορήγηση των σκευασμάτων της λακτάσης πρέπει να εξατομικεύονται καθώς και η κατανάλωση των προβιοτικών που περιέχουν λακτάση.

Γενικά προτείνεται:

  1. Η κατανάλωση γαλακτοκομικών κατά τη διάρκεια των γευμάτων για να γίνεται η λακτόζη καλύτερα ανεκτή.
  2. Να γίνεται μειωμένη κατανάλωση γαλακτοκομικών ή γαλακτοκομικών με μειωμένη λακτόζη όπως το γιαούρτι και τα σκληρά τυριά.
  3. Να προτιμάται η κατανάλωση γάλακτος χωρίς λακτόζη ή γάλακτος αμυγδάλου που δεν περιέχει λακτόζη.

Τελικά τα άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη στερούνται το ασβέστιο;

Η επάρκεια του διαιτολογίου σε ασβέστιο είναι σημαντική για άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη όπως επίσης και η επάρκεια σε βιταμίνη D για να μπορεί ο οργανισμός να αξιοποιεί το προσλαμβανόμενο ασβέστιο.

Πώς θα καταφέρετε να προσλάβετε ικανοποιητικές ποσότητες ασβεστίου αν αποκλείσετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα από τη διατροφή σας;

Η απάντηση είναι τρώγοντας αρκετά από τα παρακάτω:

Αμύγδαλα: τα αμύγδαλα είναι πεντανόστιμα, έχουν καλά λιπαρά και πολλές φυτικές ίνες. Τώρα  θα τα εντάξετε στη διατροφή σας σαν μια καλή πηγή ασβεστίου που ενισχύουν μάλιστα και τη δράση του ανοσοποιητικού σας συστήματος.

Πορτοκάλια: τα πορτοκάλια δεν είναι μόνο καλή πηγή βιταμίνης C αλλά και ασβεστίου αν αναλογιστεί κανείς ότι με ένα μόλις πορτοκάλι την ημέρα λαμβάνει κανείς  περισσότερα από 70mg ασβεστίου που αποτελεί το 6% της αναγκαίας ημερήσιας δόσης μας.

Σύκα: μικρά φρούτα αλά θαυματουργά αφού μας δίνουν 135mg ασβεστίου τα πέντε αποξηραμένα. Προσοχή  στη ζάχαρη που περιέχουν σαν όλα τα αποξηραμένα φρούτα.

Πράσινα φυλλώδη λαχανικά: ξαναθυμηθείτε το σπανάκι του Ποπάυ και τις λαχανίδες της γιαγιάς γιατί περιέχουν πολλές βιταμίνες και μέταλλα με μηδαμινές θερμίδες. Και ναι ένα από τα μέταλλα που προσφέρουν είναι το ασβέστιο.

Μπρόκολο: το λαχανικό με τα χίλια δυο θρεπτικά συστατικά (φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, Βιταμίνη C,E,K, αντιοξειδωτικά μέταλλα όπως μαγνήσιο, ψευδάργυρος, φώσφορος και ασβέστιο εύκολα απορροφήσιμο από τον οργανισμό.

Σαρδέλες: αγαπημένα ψάρια αφού μόλις μια μικρή κονσέρβα μπορεί να περιέχει μέχρι και 350mg ασβεστίου. Τέλειες; Αν δεν τις έχετε ήδη στη διατροφή σας αργήσατε….

Λευκά φασόλια: είναι η τέλεια πηγή φυτικής πρωτεΐνης και φυτικών ινών αλλά και μια άριστη πηγή ασβεστίου αφού μας δίνουν 175mg ασβεστίου ανά μερίδα. Διαλέξτε όποια φασόλια σας αρέσουν και μαγειρέψτε τα για γερά κόκκαλα και δόντια.

Οι λύσεις για όλα τα προβλήματα βρίσκονται εκεί έξω …στη φύση!!!!